Węgry kończą stan wyjątkowy z powodu pandemii i wojny
Po czterech latach obowiązywania, stan wyjątkowy na Węgrzech wprowadzony przez rząd Viktora Orbana dobiegł końca. Premier Peter Magyar ogłosił „powrót do normalności”, jednak niektóre z nadzwyczajnych przepisów wprowadzonych w czasie rządów dekretowych pozostaną w mocy jako stałe regulacje.
Decyzja rządu: zmiany po wyborach
Peter Magyar, nawiązując do zmian prawnych w kraju po ostatnich wyborach, ogłosił: „Dziś kończy się stan wyjątkowy związany z wojną, a jednocześnie kończy się rządzenie za pomocą dekretów, które zostały wprowadzone przez rząd Orbana sześć lat temu. Wracamy do normalności”.
Specjalne sytuacje prawne w Węgrzech
Węgierskie prawo przewiduje trzy rodzaje szczególnych sytuacji prawnych: stan wojny, stan wyjątkowy oraz stan zagrożenia. W każdej z tych sytuacji rząd ma prawo do wydawania dekretów, co budziło kontrowersje w opinii publicznej.
Historia stanu wyjątkowego na Węgrzech
Stan wyjątkowy został wprowadzony przez rząd Orbana w 2020 roku w związku z pandemią Covid-19 i był regularnie przedłużany, a ostatnio w 2022 roku, w kontekście wojny na Ukrainie. Po zwycięstwie swojego ugrupowania w wyborach z 12 kwietnia, Peter Magyar zwrócił się do ustępującego rządu o przedłużenie stanu wyjątkowego do końca maja, aby móc dostosować ustawodawstwo do nowych realiów.
Nowe regulacje po zakończeniu stanu wyjątkowego
Nowy parlament, który zasiada po wyborach, zdecydował o przekształceniu niektórych dekretów wydanych podczas stanu wyjątkowego w stałe przepisy. Utrzymano m.in. środki ochronne dla rolników, którzy doświadczyli szkód spowodowanych przymrozkami, suszą lub afrykańskim pomorem świń, a także wprowadzono maksymalne ceny paliw oraz kilku innych produktów.
Krytyka rządu Orbana i stanu wyjątkowego
Krytycy rządu Orbana od lat wskazywali na negatywne skutki utrzymywania stanu wyjątkowego, argumentując, że umożliwiało to rządowi unikanie normalnej ścieżki legislacyjnej, co ograniczało rolę parlamentu. Organizacje broniące praw obywatelskich alarmowały, że przedłużające się nadzwyczajne uprawnienia osłabiają demokratyczną kontrolę nad władzą wykonawczą.
Podsumowanie: przyszłość Węgier po stanie wyjątkowym
Obecne zmiany w Węgrzech, związane z zakończeniem stanu wyjątkowego, mogą wpłynąć na dalszy rozwój kraju oraz relacje z obywatelami. W miarę jak rząd przechodzi do normalnego funkcjonowania, obserwatorzy będą bacznie śledzić, jak nowa legislacja wpłynie na życie codzienne Węgrów oraz jakie kroki podejmie nowa administracja.
